اثر تقدم چیست؟ تأثیر اولین برداشتها بر ذهن
برداشتهای اولیه اغلب به عنوان یک جزء حیاتی از موفقیت حرفهای در نظر گرفته میشوند. لحظات اولیه تعامل میتواند لحن روابط را تعیین کند و بر برداشتها از شایستگی، اعتماد به نفس و محبوبیت تأثیر بگذارد. در محیط کار، این برداشتها میتوانند مسیر پیشرفت شغلی، اثربخشی کار تیمی و پتانسیل رهبری را تعیین کنند(منبع).
قدرت اولین برداشت ها
قدرت برداشتهای اولیه ناشی از تقدم در پدیدهای روانشناختی به نام اثر تقدم نهفته است، که در آن اولین اطلاعات دریافتی در مورد یک شخص یا موقعیت، قضاوتها و برداشتهای بعدی را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. برداشتهای اولیه به سرعت، اغلب در عرض چند ثانیه، بر اساس نشانههای بصری، زبان بدن، لحن صدا و رفتار شکل میگیرند.
این قضاوتهای اولیه تمایل به ماندگاری دارند و نحوه درک دیگران از شایستگی، اعتمادپذیری و دوستداشتنی بودن را شکل میدهند و میتوانند تأثیرات طولانیمدتی بر روابط، تصمیمگیری و تعاملات اجتماعی داشته باشند.
مفاهیم کلیدی روانشناختی پشت برداشتهای اولیه و تقدم
اثر تقدم، اطلاعات اولیه را به طور نامتناسبی بر نحوه شکلگیری نظرات افراد تأثیر میگذارد. پس از ایجاد یک برداشت اولیه، سوگیری تأیید ممکن است باعث شود افراد به دنبال اطلاعاتی باشند که از این برداشت پشتیبانی کند و شواهد متناقض را نادیده بگیرند.
برداشتهای اولیه توسط “برش نازک”، یک فرآیند شناختی که امکان ارزیابی سریع از دادههای محدود را فراهم میکند، شکل میگیرند.
برداشتهای اولیه دقیق میتوانند توسعه روابط را در درازمدت افزایش دهند، در حالی که سوگیریهای اولیه در صورت تکیه بیش از حد میتوانند برداشتها را تحریف کنند.
تأثیر و اهمیت برداشتهای اولیه
- آنها فوراً بر اعتماد و اعتبار تأثیر میگذارند، به خصوص در موقعیتهای حساس مانند مذاکرات تجاری یا موقعیتهای رهبری.
- یک برداشت اولیه قوی میتواند درهایی را به سوی فرصتهای جدید و ارتباطات اجتماعی باز کند، در حالی که یک برداشت اولیه ضعیف میتواند موانعی ایجاد کند.
- این برداشتها معمولاً ماهها طول میکشند و حتی زمانی که شواهد خلاف آن ظاهر شود، به شدت بر رفتارها و تصمیمات تأثیر میگذارند.
مثالهای عملی و تأثیرات تقدم
در تجارت، برداشت اولیه یک مدیرعامل با اعتماد به نفس میتواند اعتماد سرمایهگذاران را جلب کند، در حالی که یک رفتار مردد میتواند شک و تردید ایجاد کند.
- در استخدام، قضاوتهای عجولانه در عرض چند ثانیه دیدگاههای اولیه را شکل میدهند، اما اگر به دقت مدیریت نشوند، میتوانند صلاحیتهای عمیقتر را نادیده بگیرند.
- برداشتهای اولیه دقیق و مثبت، تعاملات آینده و شکلگیری پیوند اجتماعی را فراتر از دوست داشتن اولیه بهبود میبخشند(منبع)(منبع).
به طور کلی، تقدم در شکلگیری برداشتهای اولیه، یک لنگر شناختی و اجتماعی ایجاد میکند و نحوه تفسیر و به خاطر سپردن تمام اطلاعات بعدی در مورد فرد یا موقعیت را شکل میدهد(منبع)(منبع).
مثال های اثر تقدم در زندگی روزمره
اثر تقدم، که در روانشناسی به عنوان اثر تقدم شناخته میشود، در بسیاری از موقعیتهای زندگی روزمره خود را نشان میدهد که در آن اولین اطلاعات یا تجربه، قضاوتها یا حافظه بعدی را بیشتر از آنچه در ادامه میآید، تحت تأثیر قرار میدهد. در اینجا چند مثال عملی آورده شده است:
- ملاقات با افراد: هنگام ملاقات با افراد جدید، افراد تمایل دارند چند نفر اول را که با آنها روبرو میشوند بیشتر از کسانی که بعداً ملاقات میکنند، به خاطر بسپارند و ترجیح دهند. این میتواند روابط اجتماعی و ترجیحات را در طول رویدادها یا معرفیها شکل دهد.
- مصاحبههای شغلی: مصاحبهکنندگان اغلب برداشت کلی خود را بر اساس چند کاندیدای اول که با آنها مصاحبه میکنند، شکل میدهند که بر ارزیابی آنها از کاندیداهای بعدی تأثیر میگذارد. اولین برداشتی که در اوایل مصاحبه ایجاد میشود، معمولاً ماندگار است.
- یادگیری و حافظه: هنگام به خاطر سپردن چیزهایی مانند شماره تلفن، کلمات یا لیست خرید، افراد معمولاً موارد اول را بهتر از موارد میانی یا آخر به خاطر میسپارند. در آموزش، مفاهیم کلیدی که در ابتدا معرفی میشوند، احتمال بیشتری برای حفظ شدن دارند.
- بازاریابی و تبلیغات: اولین مواردی که در تبلیغات یا منوها دیده میشوند، معمولاً بیشتر به خاطر سپرده میشوند و در تصمیمگیری تأثیرگذارند. به عنوان مثال، اقلام گرانتر که در ابتدا در منوها قرار میگیرند، میتوانند باعث شوند اقلام بعدی ارزانتر به نظر برسند.
- رأیگیری یا تصمیمگیری: اثرات موقعیت برگه رأی نشان میدهد که نامزدها یا گزینههای ذکر شده در ابتدا میتوانند به دلیل این سوگیری شناختی، به ویژه هنگامی که رأیدهندگان اطلاعات محدودی دارند، از مزیت برخوردار باشند.
- ارائهها و جلسات: اولین سخنران یا اولین نکاتی که مطرح میشود، اغلب لحن بقیه بحث را تعیین میکند و تأثیر زیادی بر تصمیمگیری گروهی دارد(منبع)(منبع)(منبع).
این مثالها نشان میدهند که چگونه اثر تقدم با دادن وزن نامتناسب به آنچه در بسیاری از جنبههای زندگی روزمره برای اولین بار با آن مواجه میشویم، ادراک، حافظه و تصمیمگیری را شکل میدهد(منبع)(منبع)(منبع).
روش های مقابله با قضاوت زودهنگام
برای مقابله با قضاوت زودهنگام ناشی از اثر تقدم (اولویت)، میتوان از چندین استراتژی مؤثر برای کاهش سوگیری و تضمین ارزیابیهای متعادلتر و دقیقتر استفاده کرد:
- آگاهی و ذهنآگاهی
وجود سوگیری را بپذیرید و آگاهانه آگاه باشید که برداشتهای اولیه میتوانند به طور نامتناسبی بر قضاوتها تأثیر بگذارند. مکث قبل از نهایی کردن یک نظر، امکان جمعآوری اطلاعات بیشتر و مقاومت در برابر نتیجهگیریهای سریع را فراهم میکند.
از ابزارهایی مانند روش S.T.O.P. (“شخص دیگر را ببین”) استفاده کنید، که مشاهده متفکرانه فرد را به جای قضاوتهای ناخودآگاه تشویق میکند و احترام و درک بهتر را ارتقا میدهد(منبع)(منبع).
- ارزیابی ساختاریافته و متوازن
برگهها یا معیارهای ارزیابی ساختاریافته را برای ارزیابی یکسان همه گزینهها یا افراد پیادهسازی کنید و تأثیر اطلاعات اولیه را به حداقل برسانید.
ترتیب ارائهها یا مصاحبهها را بچرخانید یا تصادفی کنید تا از سوگیری ترتیبی که در آن مورد اول مزیت ناعادلانهای کسب میکند، جلوگیری شود.
رویکردهای گام به گام برای تصمیمگیری اتخاذ کنید و ارزیابیها را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنید تا هیچ برداشت واحدی بر فرآیند غالب نشود(منبع)(منبع).
- تأمل آگاهانه و دیدگاههای جایگزین
برای به چالش کشیدن برداشتهای اولیه، «در نظر گرفتن نقطه مقابل» یا تصور فعالانه دیدگاههای جایگزین را تشویق کنید.
اطلاعات کلیدی را بعداً مرور و تقویت کنید تا کشش قوی دادههای اولیه را متعادل کنید.
به تعاملات بعدی یا برداشتهای دوم اجازه دهید و به افراد فرصت دهید تا برداشتهای خود را فراتر از اولین برخورد روشن یا تغییر دهند(منبع)(منبع).
- مدیریت بار شناختی و اجتناب از بار اضافی
در زمینههایی مانند مصاحبه، از انباشت اطلاعات یا خستگی که منجر به قضاوتهای عجولانه میشود، اجتناب کنید و توجه را به طور عمدی در بین همه کاندیداها یا گزینهها مدیریت کنید(منبع).
- تکنیکهای حرفهای و عملی
یک دفترچه یادداشت تصمیمگیری داشته باشید، به دنبال بازخورد باشید، ذهن آگاهی را تمرین کنید و از ابزارهای تصمیمگیری مانند وکیل مدافع شیطان، تحلیل پیش از مرگ و ماتریسهای تصمیمگیری برای مدیریت سیستماتیک سوگیریها استفاده کنید(منبع).
بهکارگیری این روشها به مقابله با قضاوتهای زودهنگام ناشی از اولویت کمک میکند و منجر به ارزیابیهای منصفانهتر و دقیقتر در زمینههای شخصی، آموزشی و حرفهای میشود.
ارتباط با ما
هم اکنون می توانید از طریق تماس و رزرو وقت از طریق شماره های 02122354282 و 02188422495 با ما در ارتباط باشید. به وسیله موبایل از طریق شماره های 09035673050 و 09108347597 با روش های درمانی نوین روانشناسی درمان خود را آغاز کرده. و یا اگر روانشناس هستید در دوره های آموزشی ما شرکت کنید.
