هزینه از دست رفته به از دست دادن زمان، پول یا تلاشی اشاره دارد که نمی‌توانید آن را برگردانید. اگر اجازه دهید هزینه‌های از دست رفته بر تصمیمات آینده شما تأثیر بگذارند، حتی زمانی که به نفع شما نباشد، ممکن است با مشکلاتی مواجه شوید(منبع).

اثر غرق شدن هزینه چیست؟ شناخت یکی از خطرناک‌ترین خطاهای ذهنی انسان

اثر هزینه‌ی از دست رفته، که با نام مغالطه‌ی هزینه‌ی از دست رفته نیز شناخته می‌شود، یک سوگیری شناختی است که در آن افراد به سرمایه‌گذاری زمان، پول یا تلاش در یک تصمیم یا پروژه بر اساس سرمایه‌گذاری تجمعی قبلی (“هزینه‌های از دست رفته”) به جای مزایای فعلی یا آینده ادامه می‌دهند.

با وجود شواهدی مبنی بر اینکه ادامه‌ی کار دیگر منطقی یا مفید نیست، مردم همچنان به آن ادامه می‌دهند زیرا نمی‌خواهند احساس کنند که سرمایه‌گذاری‌های گذشته‌شان هدر رفته است.

در روانشناسی و اقتصاد رفتاری، این اثر نشان می‌دهد که چگونه هزینه‌های گذشته به طور غیرمنطقی بر تصمیم‌گیری تأثیر می‌گذارند و منجر به افزایش تعهد به اقدامات ناموفق می‌شوند.

به عنوان مثال، ممکن است کسی به قمار ادامه دهد تا ضررهای قبلی را جبران کند یا به کار بر روی یک پروژه‌ی ناموفق ادامه دهد زیرا قبلاً منابع قابل توجهی را برای آن صرف کرده است، حتی زمانی که گزینه‌های بهتری وجود دارد.

اثر هزینه‌ی از دست رفته نشان می‌دهد که چگونه انسان‌ها در نادیده گرفتن سرمایه‌گذاری‌های غیرقابل جبران مشکل دارند و اغلب به جای ارزیابی منطقی گزینه‌های فعلی، بر اساس بیزاری از ضرر و ناراحتی عاطفی انتخاب می‌کنند(منبع)(منبع)(منبع).

اعتیاد به قمار

چرا پروژه‌های شکست‌خورده را ادامه می‌دهیم؟

ما به دلیل اثر هزینه از دست رفته، پروژه‌های شکست‌خورده را ادامه می‌دهیم، که تمایل به ادامه یک تلاش به دلیل زمان، پول یا تلاش قابل توجهی است که قبلاً سرمایه‌گذاری شده است، حتی زمانی که مشخص است که ادامه آن دیگر منطقی یا مفید نیست.

ناراحتی عاطفی ناشی از پذیرش ضرر و تمایل به هدر ندادن سرمایه‌گذاری‌های گذشته باعث می‌شود افراد و سازمان‌ها “پول خوب را پس از ضرر هدر دهند”.

عوامل متعددی در این امر نقش دارند:

• تمرکز کوتاه‌مدت: افراد به جای ارزیابی هزینه‌ها و مزایای آینده، بر سرمایه‌گذاری‌های گذشته متمرکز می‌شوند.
• سوگیری خوش‌بینی: این باور که موفقیت هنوز امکان‌پذیر است، علیرغم شواهدی که خلاف آن را نشان می‌دهد.
• ترس از دست دادن وجهه: اجتناب از انگ یا سرزنش مرتبط با پذیرش شکست.
• فرهنگ سازمانی: شرکت‌ها ممکن است شکست را مجازات کنند یا فاقد پروتکل‌های واضح برای خاتمه دادن به پروژه‌های شکست‌خورده باشند، که تصمیم‌گیرندگان را به ادامه کار در برابر قضاوت بهتر سوق می‌دهد.
• تفکر گروهی: تمایل به هماهنگی و اجماع، ارزیابی انتقادی و مخالفت آشکار را دلسرد می‌کند(منبع)(منبع).

به عنوان مثال می‌توان به شرکت‌هایی اشاره کرد که به دلیل هزینه‌های از دست رفته، به کمپین‌های بازاریابی یا توسعه محصولات با بازده ضعیف ادامه می‌دهند، یا شرکت‌هایی مانند Blockbuster که با وجود افزایش پخش دیجیتال، اجاره فیزیکی را دو برابر می‌کنند و در نهایت منجر به افول خود می‌شوند.

برای جلوگیری از این امر، تصمیمات باید بر ارزش‌های فعلی و آینده متمرکز شوند، نه هزینه‌های غیرقابل جبران گذشته، که با معیارهای شفاف و تصمیم‌گیری جمعی پشتیبانی می‌شوند(منبع)(منبع)(منبع).

چگونه او را فراموش کنم؟ تکنیک فراموشی رابطه شکست خورده

نمونه‌های این اثر در روابط و کسب‌وکار

نمونه‌هایی از اثر هزینه از دست رفته در روابط

در روابط عاشقانه یا خانوادگی، افراد اغلب در موقعیت‌های ناسالم یا ناراضی باقی می‌مانند زیرا زمان، تلاش و احساسات قابل توجهی را سرمایه‌گذاری کرده‌اند. به عنوان مثال، ممکن است کسی با وجود نشانه‌های واضح ناسازگاری یا نارضایتی به دلیل سال‌ها گذراندن با هم، دلبستگی‌های شکل گرفته یا تاریخ مشترک، در یک رابطه طولانی مدت باقی بماند و فکر “هدر دادن” آن سرمایه‌گذاری را غیرقابل تحمل کند.

این نشان می‌دهد که چگونه ثروت اجتماعی-عاطفی و سرمایه‌گذاری‌های گذشته، حتی زمانی که بهترین کار انجام دادن است، مانعی روانی برای پایان دادن به رابطه ایجاد می‌کنند.

کسب و کارهای خانوادگی نیز این اثر را نشان می‌دهند، جایی که اعضای خانواده به دلیل پیوندهای عاطفی و هویت با کسب و کار، به سرمایه‌گذاری در یک شرکت در حال ورشکستگی ادامه می‌دهند و نه تنها از نظر مالی، بلکه از نظر اجتماعی و عاطفی نیز احساس ضرر می‌کنند و این امر ترک سرمایه‌گذاری را با وجود نتایج ضعیف دشوارتر می‌کند(منبع).

افراد ممکن است به دلیل صرف زمان و تلاش عاطفی قابل توجه، به روابط عاشقانه ناراضی یا ناکارآمد خود ادامه دهند و احساس کنند که نمی‌توانند آن سرمایه‌گذاری‌های گذشته را “هدر” دهند. ارتباط عاطفی و تاریخچه مشترک، موانع روانی برای پایان دادن به رابطه ایجاد می‌کند، حتی زمانی که دیگر سالم یا مفید نباشد.

در کسب‌وکارهای خانوادگی، مالکان اغلب به دلیل دلبستگی‌های اجتماعی-عاطفی و هویت گره خورده با کسب‌وکار، به شرکت‌های در حال شکست اصرار دارند و این امر، کاهش ضرر و زیان را با وجود خطرات مالی دشوار می‌کند(منبع).

شکست عشقی و دانستنی های کنار آمدن با خاطرات گذشته

نمونه‌هایی از اثر هزینه از دست رفته در کسب و کار

شرکت‌ها اغلب به پروژه‌هایی که به دلیل پول، زمان یا منابعی که قبلاً صرف شده‌اند، به وضوح شکست می‌خورند، ادامه می‌دهند که به عنوان تشدید تعهد شناخته می‌شود.

به عنوان مثال، ادامه سرمایه‌گذاری در توسعه محصولی که به دلیل سرمایه‌گذاری سنگین قبلی، روندها و مهلت‌های بازار را از دست داده است، مغالطه هزینه از دست رفته را نشان می‌دهد.

دولت‌ها گاهی اوقات به دلیل تعهدات سیاسی و انتظارات عمومی، حتی زمانی که هزینه‌ها از برآوردهای اولیه فراتر می‌رود و مزایا کاهش می‌یابد، به پروژه‌های زیرساختی پرهزینه ادامه می‌دهند و این امر سوگیری هزینه از دست رفته را تقویت می‌کند.

در بازاریابی، شرکت‌ها ممکن است به دلیل تلاش و هزینه‌هایی که قبلاً انجام شده است، به جای کاهش ضررها و تخصیص مجدد منابع، به اجرای کمپین‌های ناکارآمد یا نگه داشتن موجودی قدیمی ادامه دهند(منبع)(منبع)(منبع).

این مثال‌ها نشان می‌دهند که چگونه دلبستگی عاطفی، ترس از دست دادن، هویت، ادراک عمومی و سوگیری‌های تصمیم‌گیری ریشه در سرمایه‌گذاری‌های گذشته، منجر به ادامه پروژه‌ها یا روابطی می‌شود که مدت‌ها پس از پایان منطقی خود باقی مانده‌اند.

شرکت‌ها اغلب به پروژه‌هایی که به دلیل منابع صرف شده، آشکارا شکست می‌خورند، ادامه می‌دهند که نشان‌دهنده افزایش تعهد ناشی از سوگیری هزینه از دست رفته است. به عنوان مثال، ادامه توسعه محصولی که به دلیل سرمایه‌گذاری سنگین قبلی، تقاضای بازار را برآورده نمی‌کند.

کسب و کارها ممکن است به دلیل تلاش و هزینه‌هایی که قبلاً سرمایه‌گذاری شده‌اند، به جای تخصیص مجدد منابع به طور کارآمدتر، به کمپین‌های بازاریابی ناکارآمد یا موجودی قدیمی ادامه دهند.

این موارد نشان می‌دهد که چگونه وابستگی عاطفی، ترس از پذیرش ضرر و هویت مرتبط با سرمایه‌گذاری‌های گذشته باعث تداوم در سرمایه‌گذاری‌ها یا روابط شکست‌خورده فراتر از قضاوت منطقی می‌شود(منبع)(منبع)(منبع).

راه‌های تصمیم‌گیری بدون نگاه به گذشته

برای تصمیم‌گیری بدون تأثیرپذیری از سرمایه‌گذاری‌های گذشته (جلوگیری از اثر هزینه از دست رفته)، در اینجا چند استراتژی مؤثر ارائه شده است:

راه‌هایی برای تصمیم‌گیری بدون نگاه به گذشته

• تمرکز بر نتایج آینده: تصمیمات را صرفاً بر اساس هزینه‌ها و مزایای فعلی و آینده بگیرید، نه سرمایه‌گذاری‌های گذشته‌ای که قابل بازیابی نیستند. بپرسید: “آیا ادامه این پروژه در آینده ارزش ایجاد می‌کند؟” به جای اینکه بپرسید “چقدر سرمایه‌گذاری کرده‌ایم؟”.
• اهداف و معیارها را به روشنی تعریف کنید: قبل از شروع، بدانید که نتایج موفقیت‌آمیز چگونه به نظر می‌رسند و پیشرفت را در برابر این اهداف به طور عینی ارزیابی کنید. تصمیمات زمانی واضح‌تر می‌شوند که به جای وابستگی‌های احساسی به هزینه‌های از دست رفته، با معیارهای از پیش تعیین‌شده هدایت شوند.
• به دنبال بازخورد خارجی و عینی باشید: طرف‌های بی‌طرفی را که می‌توانند ارزیابی‌های صادقانه ارائه دهند، درگیر کنید. این به مقابله با سوگیری‌های فردی و تعهد بیش از حد به تصمیمات گذشته کمک می‌کند.

خستگی تصمیم گیری | مشکل و خستگی ناشی از تصمیم گیری

• محدود کردن درگیری عاطفی: از همذات‌پنداری بیش از حد با یک پروژه یا تصمیم خودداری کنید. جدایی عاطفی، ارزیابی‌های منطقی‌تر و توانایی کاهش ضررها را در صورت لزوم ممکن می‌سازد.
• از ابزارهای تصمیم‌گیری استفاده کنید: از چارچوب‌هایی مانند ماتریس‌های تصمیم‌گیری استفاده کنید که بر بازده و ریسک‌های مورد انتظار در آینده تأکید دارند و به تصمیم‌گیری‌های کمی مبتنی بر شواهد کمک می‌کنند.
• از تجربه بیاموزید: الگوهایی را که در آنها مغالطه هزینه هدر رفته بر تصمیمات گذشته تأثیر گذاشته است، تشخیص دهید و آگاهانه تمرین کنید تا از تکرار چنین سوگیری‌هایی در انتخاب‌های آینده اجتناب کنید.

با تغییر تمرکز از هزینه‌های غیرقابل جبران گذشته به سمت ارزیابی منطقی ارزش فعلی و آینده، تصمیمات کارآمدتر می‌شوند، ضایعات را کاهش می‌دهند و نتایج را بهبود می‌بخشند. برای تصمیم‌گیری بدون تأثیرپذیری از سرمایه‌گذاری‌های گذشته (اجتناب از اثر هزینه هدر رفته)، فقط بر ارزیابی هزینه‌ها و مزایای فعلی و آینده تمرکز کنید و هزینه‌های غیرقابل جبران گذشته را نادیده بگیرید.

استراتژی‌ها شامل تعریف واضح اهداف از قبل، جستجوی بازخورد خارجی و عینی، محدود کردن وابستگی عاطفی به پروژه، استفاده از ابزارهای تصمیم‌گیری مانند ماتریس‌های تصمیم‌گیری و یادگیری از تجربیات قبلی که در آنها سوگیری هزینه هدر رفته رخ داده است، می‌شود. این رویکرد، انتخاب‌های منطقی‌تر و کارآمدتری را بر اساس ارزش آینده به جای ضررهای گذشته امکان‌پذیر می‌کند(منبع)(منبع)(منبع).

ارتباط با ما

هم اکنون می توانید از طریق تماس و رزرو وقت از طریق شماره های 02122354282 و 02188422495 با ما در ارتباط باشید. به وسیله موبایل از طریق شماره های 09035673050 و 09108347597 با روش های درمانی نوین روانشناسی درمان خود را آغاز کرده. و یا اگر روانشناس هستید در دوره های آموزشی ما شرکت کنید.