فوبیا

” احساس می کردم ضربان قلبم بلندترین صدای محیط اطرافم است. نفسم بند آمده بود.

اگر چه در دل با خود زمزمه می کردم که: نترس تو خیلی بزرگ تر از اونی. آروم نفس بکس، اون کاری با تو نداره…

اما انگار هیچ چیز نمی توانست آرامم کند، جز آنکه به مکانی دیگر بروم.”

جملاتی که خواندید توصیف بخشی از حالتی است که فرد مبتلا به فوبیا تجربه می کند.

فوبیا یا ترس مرضی به ترس و نگرانی شدید نسبت به موضوعاتی اطلاق می شود که با خطر واقعی اش تناسب چندانی ندارد.

افراد مبتلا به فوبیا معمولا از غیر منطقی بودن شدت ترس شان با خبرند با این وجود قادر به کنترل آن نیستند.

ممکن است عده ای به خاطر چنین ترسی خود را سرزنش می کنند و یا توسط دیگران مورد انتقاد قرار گیرند:

نا سلامتی مردی از سوسک می ترسی واقعا؟!

اما به طور کلی فوبیا یک نوع ترس مرضی است که بدون توجه به سن یا جنسیت فرد تجربه می شود.

علائم و نشانه های فوبیا

شاید بهتر باشد نشانه های فوبیا را در دسته بندی زیر خلاصه نمود:

  • ü فرد در مورد یک شی ء یا یک موقعیت خاص، ترس و اضطراب شدیدی را تجربه می کند.
  • ü او همواره سعی می کند از شی ء یا موقعیت فوبیک فرار کند ( تا در امان باشد).
  • ü این اضطراب و اجتناب دائمی است ( حداقل ۶ ماه طول می کشد).
  • ü این اضطراب و ترس با خطر واقعی و زمینه های فرهنگی _ اجتماعی او تناسبی ندارد.
  • ü اضطراب و ترس شدید فرد از موضوع فوبیک باعث اختلال در عملکرد زندگی ( ر زمینههای شغلی، اجتماعی و..) می شود.
فوبیای خاص

انواع فوبیا

به طور کلی موقعیت های مختلفی به عنوان موقعیت فوبیک شناخته می شوند.

در یک تقسیم بندی کلی انوع فوبیا به شرح زیر دسته بندی می شوند:

  • فوبی حیوانات: به ترس شدید، غیر منطقی، نامتناسب و مداوم نسبت به حیوانات، گفته می شود که باعث می شود فرد دائم در حال فرار از مواجه شدن با حیوانت فوبیک باشد.

فوبی حیوانات شامل:

  • ü فوبی عنکبوت یا آراکنوفوبیا
  • ü آیلروفوبیا یا ترس از گربه
  • ü فوبی سگ یا یا سینوفوبیا
  • ü فوبی سوسک
  • ü فوبی مار یا اوفیدیوفوبیا
  • ü فوبی موش
  • فوبی اجتماعی: این نوع فوبیا به اضطراب شدید و مدام نسبت به موقعیت های اجتماعی اشاره داره که در آن احتمال دیده شدن، قضاوت و یا ارزیابی شدن توسط دیگران وجود دارد.

به عنوان مثال یک مدیر شرکت مبتلا به فوبیای اجتماعی ممکن است حتی از ترفیع شغلی خود به شدت مضطرب شود چرا که باید مقابل حضار تشویق شده و سخنرانی کند.

  • فوبی خون، تزریق، جراحت: فرد مبتلا به فوبیای خون، در صورت مشاهده و یا مواجهه با موقعیت هایی که در آن شاهد خون یا جراحت و حتی تزریقات توسط دیگران قرار گیرد، دچار اضطراب، افت فشار خون می گردد و حتی ممکن است غش کند.
  • فوبی موقعیتی: این نوع فوبیا به موقعیت ها یا مکان های خاصی اشاره دارد که فرد را دچار اضطراب و ترسی فراگیر می کند.

فوبیا

انواع فوبیا موقعیتی

  • ü فوبی ارتفاع
  • ü فوبی دندان پزشکی
  • ü فوبی مکان های باز
  • ü فوبی مکان های بسته یا کلاستروفوبیا
  • ü هیدروفوبی یا ترس از آب